Rakibe RENKTAŞ Fırsatı Vermemek: Beşinci Taş Tuzağı
Beşinci taş tuzağı nedir?
Beşinci taş tuzağı, bir hattı beş taşa uzatıp altıncı taşın 12 puanını sıradaki oyuncuya bırakmaktır. Dört taşlık hatta beşinci taşı koyan oyuncu 5 puan alır. Altıncı taşı koyan oyuncu ise 6 taş puanı ve 6 bonusla 12 puan alır. Yani hattın en değerli hamlesini siz hazırlamış, rakip kullanmış olur.
Hesap basittir: dört taşlık hatta beşinciyi koymak yerine aynı taşla başka yerde 3 puan alsanız yalnızca 2 puan kaybedersiniz. Beşinciyi koyup rakibe 12 puan verirseniz aradaki fark 5 − 12 = −7 puandır. Tuzak, küçük bir kazanç için büyük bir açık vermektir.
Hangi beşli hatlar güvenlidir?
Bir beşli hat, onu tamamlayacak taş rakibin eline geçemiyorsa ya da konacak yer yoksa güvenlidir. Hattı beşe uzatmadan önce üç şeyi kontrol edin:
- Eksik taş tükenmiş mi? Her taştan 3 kopya vardır. Eksik taşın üç kopyası da tahtada görünüyorsa hattı kimse tamamlayamaz.
- Kalan kopyalar sizde mi? İki kopya tahtada, üçüncüsü sizin ıstakanızdaysa beşinciyi rahatça koyun; bir sonraki turunuzda 12 puanı siz alırsınız.
- Hattın iki ucu da kapalı mı? Altıncı taş yalnızca hattın iki ucundaki karelerden birine konabilir. Her iki kare de başka bir hat yüzünden o taşa uygun değilse hat fiilen ölüdür.
Üçünden hiçbiri geçerli değilse hattı dörtte bırakmak varsayılan doğru hamledir. Kopyaları nasıl takip edeceğinizi taş sayma ve olasılık yazısında bulabilirsiniz.
Rakibin altıncı taşı tutma ihtimali ne kadar?
İhtimal, eksik taşın görmediğiniz kopya sayısına ve görmediğiniz toplam taş sayısına bağlıdır. Görmediğiniz taşlar, tahtada ve kendi elinizde olmayan taşlardır. İki kişilik maçta rakibin altı taşlık elinde eksik taştan en az bir tane bulunma ihtimali şöyledir:
| Görmediğiniz taş | 1 kopya kaldıysa | 2 kopya kaldıysa | 3 kopya kaldıysa |
|---|---|---|---|
| 102 (maçın başı) | %5,9 | %11,5 | %16,8 |
| 70 | %8,6 | %16,5 | %23,9 |
| 40 | %15,0 | %28,1 | %39,4 |
| 20 | %30,0 | %52,1 | %68,1 |
Bu oranlar yalnızca o anki eli gösterir. Rakip taşı elinde tutmuyorsa bile her tur yeni taş çeker ve hat tahtada kaldıkça risk birikir. Öte yandan aynı taşı siz de çekebilirsiniz; beşli hat iki taraf için de açık bir ödüldür. Oyunun sonuna doğru tablonun alt satırlarına inildiği için aynı hamle açılışta kabul edilebilirken son turlarda pahalıya patlar.
Açık bir beşli hattı nasıl kapatırım?
Açık beşli hattı kapatmanın en kesin yolu, uçlardaki boş kareleri eksik taşla uyuşmayan bir komşuyla çevrelemektir. Tahtaya konan her taş hem yatay hem dikey hattına uymak zorundadır. Örnek: kırmızı hat Kırmızı Yonca'yı bekliyor ve sağ ucundaki boş karenin hemen üstünde Mavi Kare duruyor. Kırmızı Yonca o kareye konursa dikeyde Mavi Kare ile Kırmızı Yonca yan yana gelir; ne renkleri ne şekilleri ortaktır, hamle geçersizdir. O uç kapanmıştır.
Hattın iki ucu olduğunu unutmayın. Bir ucu kapatmak riski ortadan kaldırmaz, yalnızca rakibin seçeneğini teke indirir. Kapatma hamlesi puan da getiriyorsa değerlidir; yalnızca savunma için 1-2 puanlık hamle yapmak ise ancak rakibin taşı tuttuğundan şüpheleniyorsanız mantıklıdır.
İkinci yol, 12 puanı kendiniz almaktır. Eksik taş sizdeyse beklemeyin; rakip de aynı taşı çekebilir.
Dörtlü hat da tehlikeli midir?
Dörtlü hat, rakibin elinde eksik iki taş birden varsa tehlikelidir, ama bu çok daha seyrek bir durumdur. Dört taşlık hatta iki özellik eksiktir. Rakip ikisini aynı hamlede koyarsa 12 puan alır; yalnızca birini koyarsa 5 puan alır ve beşli hattı bu kez size bırakır. Bu yüzden dörtlü hat çoğu zaman tuzağın tersine çalışır: beşinci taşı koymak zorunda kalan taraf rakip olur.
Pratik kural: dörtlü hatta eksik taşlardan birini elinizde tutuyorsanız üstünlük sizdedir. Rakip beşinciyi koyarsa altıncı sizdedir; koymazsa ikinci eksiği çektiğinizde iki taşı birlikte oynarsınız. Ayrıntısı 12 puanlık seri kurma yazısında.
Botlar beşli hat bırakır mı?
Orta bot beşli hat bırakır, Usta bot ise bundan kaçınmaya çalışır. Orta seviye yalnızca en yüksek ham puanı seçer; 5 puanlık hamle o an en iyisiyse beşinci taşı koyar. Usta seviye, puanladığı her beş taşlık hat için hamlenin değerinden 5,2 puan düşer. Bu ceza sabittir: bot eksik taşın tükenip tükenmediğini saymaz.
Bundan iki sonuç çıkar. Orta bota karşı eksik taşları elinizde biriktirmek sık sık 12 puan getirir. Usta bota karşı ise sizin bıraktığınız beşli hatlar cezasız kalmaz: bot 12 puanlık tamamlamaya ek değer verir ve taşı varsa hattı kapatır. İki seviyeyi de oyun ekranında deneyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Beşinci taşı koymak her zaman hata mıdır?
Hayır. Eksik taşın üç kopyası da tahtadaysa, kalan kopya sizin elinizdeyse ya da hattın iki ucu da başka hatlar yüzünden kapalıysa beşli hat güvenlidir.
Rakibin altıncı taşı tutma ihtimali nedir?
İki kişilik maçın başında, eksik taşın üç kopyası da görünmüyorsa rakibin altı taşlık elinde en az birinin bulunma ihtimali yaklaşık yüzde 17'dir; oyun ilerledikçe bu oran yükselir.
Usta bot beşli hat bırakır mı?
Usta bot, puanladığı her beş taşlık hat için hamlenin değerinden 5,2 puan düşer; bu yüzden beşli hattı ancak hamle başka hatlardan belirgin biçimde fazla puan getiriyorsa bırakır.