İlk Hamle Kuralları: Merkez Kare ve En İyi Açılış Dizilimi
RenkTaş'ta ilk hamleyi kim yapar?
İlk hamleyi, başlangıç elinde en uzun ortak seriyi taşıyan oyuncu yapar. Oyun başında herkese torbadan 6 taş dağıtılır ve her el için iki şey sayılır: tek bir renkte kaç farklı şekil var ve tek bir şekilde kaç farklı renk var. Bu sayıların en büyüğü o oyuncunun seri uzunluğudur. Seri uzunluğu en yüksek olan oyuncu açılışı yapar; eşitlik varsa masadaki sıralamada önde oturan oyuncu başlar.
Sayımda birebir kopyalar bir kez sayılır. Elinizde iki tane kırmızı kare varsa bunlar seriye yalnızca bir taş olarak katkı yapar, çünkü aynı taş bir hatta iki kez bulunamaz. Bu seçimi oyun kendisi yapar ve kimin başladığını hamle günlüğüne yazar; sizin bir şey hesaplamanız gerekmez.
Merkez kare kuralı nedir?
Merkez kare kuralı, boş tahtaya yapılan ilk hamlede dizilen taşlardan birinin tahtanın merkez karesini kaplamasını şart koşar. Merkez kare tahtada yıldız işaretiyle gösterilir. Hamlenin merkezde başlaması ya da bitmesi gerekmez; merkezin dizinin herhangi bir yerinde kalması yeterlidir. Üç taşlık bir açılışta merkez sol uçta, ortada ya da sağ uçta olabilir.
Oyun ekranında bu kural kendiliğinden uygulanır: tahta boşken ilk taşınız için yalnızca merkez kare geçerli hedef olarak işaretlenir. İlk taşı merkeze bıraktıktan sonra sıradaki taşlar için merkezin sağı, solu, üstü ve altı açılır. Merkez dışına kurulmuş bir açılışı oyun kabul etmez.
İlk hamlede kaç taş dizilebilir ve kaç puan alınır?
İlk hamlede 1 ile 6 arasında taş dizebilirsiniz ve kazandığınız puan dizdiğiniz hattın uzunluğuna eşittir. Taşların hepsi aynı satırda ya da aynı sütunda, aralarında boş kare kalmadan durmalı ve hat kuralına uymalıdır: ya hepsi aynı renkte ve farklı şekillerde ya da hepsi aynı şekilde ve farklı renklerde.
| Açılışta dizilen taş | Kazanılan puan |
|---|---|
| 1 taş | 1 |
| 2 taş | 2 |
| 3 taş | 3 |
| 4 taş | 4 |
| 5 taş | 5 |
| 6 taş (RENKTAŞ!) | 12 |
Altı taşın tamamını tek hat olarak açabilmek için elinizdeki altı taşın ya aynı renkte altı farklı şekil ya da aynı şekilde altı farklı renk olması gerekir. Bu durumda 6 taş puanına 6 bonus eklenir ve açılış 12 puan eder. Hamleden sonra torbadan taş çekilerek eliniz yeniden 6'ya tamamlanır. Puanın genel mantığını puanlama rehberinde örneklerle bulabilirsiniz.
Açılış dizilimi adım adım nasıl kurulur?
Açılış, elinizdeki en uzun geçerli seriyi bulup merkezden geçecek biçimde tek doğrultuda dizmekle kurulur. Sırayla şunları yapın:
- Istakanızdaki taşları önce renge göre gruplayın ve her renkte kaç farklı şekil olduğunu sayın.
- Aynı taşları bu kez şekle göre gruplayın ve her şekilde kaç farklı renk olduğunu sayın.
- En yüksek sayıyı veren grubu seçin; kopya taşları bir kez sayın.
- Gruptan bir taşı merkez kareye bırakın.
- Kalan taşları merkezdeki taşın yanına aynı satırda ya da aynı sütunda, boşluk bırakmadan ekleyin.
- Ekrandaki puan önizlemesini kontrol edip hamleyi onaylayın.
Örnek el: en iyi açılış hangisi?
Açılışta en yüksek puanı, elinizdeki en uzun seri verir; çünkü ilk hamlede kesişecek başka hat yoktur ve puan yalnızca uzunluktan gelir. Şu eli düşünün: kırmızı yıldız, kırmızı kare, kırmızı yonca, mavi kare, sarı kare ve ikinci bir kırmızı kare.
- Kırmızı serisi: yıldız, kare, yonca. Üç farklı şekil vardır; ikinci kırmızı kare kopya olduğu için eklenemez. 3 taş, 3 puan.
- Kare serisi: kırmızı, mavi, sarı. Üç farklı renk vardır. 3 taş, 3 puan.
İki seçenek de 3 puan verir; fark, elinizde kalan taşlardadır. Kırmızı serisini oynarsanız elinizde kırmızı, mavi ve sarı kare kalır ve bu üçlü bir sonraki tur için hazır bir seri oluşturur. Kare serisini oynarsanız elinizde kırmızı yıldız, kırmızı yonca ve kırmızı kare kalır; bu da geçerli bir üçlüdür. Her iki durumda kopya taş elinizde değerlendirilebilir halde kalır, yani bu elde iki açılış eşdeğerdir.
Dikkat edilmesi gereken tek özel durum beş taşlık açılıştır. Beş taşlık bir hat bıraktığınızda eksik altıncı taşı koyan rakip tek taşla 12 puan alır. Böyle bir elde riskin nasıl tartılacağını kesişim ve bloklama taktikleri yazısı ele alır. Kuralları denemek için bir bot maçı açıp birkaç farklı açılış kurmak yeterlidir; bot maçları hesap gerektirmez.
İlk hamlede yapılamayanlar
İlk hamlede merkezden geçmeyen, L biçiminde kıvrılan, arada boş kare bırakan ya da hat kuralını bozan dizilimler geçersizdir. Aynı taşın iki kopyasını aynı hatta kullanamazsınız; farklı renkte ve farklı şekilde iki taşı da yan yana koyamazsınız. Elinizde hiç ortak özellikli taş çifti yoksa tek taşla açılış yapıp 1 puan alabilirsiniz; ilk hamlede her zaman en az bir geçerli seçenek vardır, çünkü tek taş merkeze her koşulda konabilir.
Sık sorulan sorular
İlk hamle merkez kareden geçmek zorunda mı?
Evet. Boş tahtada dizdiğiniz taşlardan biri merkez kareyi kaplamalıdır; aksi halde hamle geçersiz sayılır.
İlk hamlede en uzun serimi oynamak zorunda mıyım?
Hayır. En uzun seri yalnızca kimin başlayacağını belirler; sıra size geldiğinde kurala uyan 1 ile 6 arasında dilediğiniz sayıda taş dizebilirsiniz.
İlk hamlede tek taş koyarsam kaç puan alırım?
Boş tahtaya konan tek taş 1 puan verir. İki ve daha fazla taş dizdiğinizde puan, dizdiğiniz taş sayısına eşittir.
Açılış yatay mı dikey mi olmalı?
İkisi de geçerlidir. Taşlar aynı satırda ya da aynı sütunda, aralıksız durduğu sürece yön puanı değiştirmez.